0 554 821 8555

Doktor Önlükleri ve Tarihi


DOKTORLAR 19. YY?IN SONLARINA KADAR SİYAH ÖNLÜK GİYİYORLARDI Sağlık alanında gelişmeler oldukça hızlı ilerliyor. Peki ya cerrahi alanda ilkler ne zaman yaşandı? Mesela doktorlar hep beyaz önlük mü giyiyorlardı? Cerrahi alandaki ilk girişim, fosillerin incelenmesi ile ortaya çıkmış olan kafatası trepanasyonları olarak bilinir. Bu dönem, neolitik çağda (yaklaşık İ.Ö. 10000-6000) yıllarına tekabül etmektedir. Günümüzde ameliyat olarak tabir ettiğimiz cerrahi girişim, eski yunancada ?Kheirurgia? el ile yapılan iş anlamına gelmektedir ve Latinceye Chirurgia şeklinde geçmiştir. Arapça çeviri sırasında ise ? Amelbi?l yed? ya da ?mel ül yed? şeklinde ifade edilmiş ve zamanla ameliyat adını almıştır. Arapçada cerh; yaralanma, çürütme, kabul etmeme anlamındadır. Cerrah kelimesi de bu sözcükten türetilmiş, ameliyat yapan hekim olarak kullanılmıştır.1 Cerrahi araçlarda ise ilk penset örneklerine M.Ö. 3000 Sümer şehri Ur kalıntılarında rastlanmıştır. Katgütü cerrahi dikiş materyali olarak ilk kullanan kişi El Zehravi?dir. Joseph Lister ise katgütün dayanıklılığını arttırmak ve rezorpsiyonunu geciktirmek için krom tuzlarını kullanarak kromik kat gücü icat etmiştir. Cerrahide ipek kullanımını ise W.S. Halsted yaygınlaştırmıştır.2 1890 yılında ise yine Halsted burun, ağız ve sakalı örten ağız bandı kullanmaya başlamıştır. Cerrahi operasyon ilklerinden bazıları bu şekilde gerçekleşirken, doktorların kullandığı beyaz önlüğün tarihçesi de aynı derecede önemli ve ilginçtir. Bugün alışılagelmiş bir tıbbi araç olan beyaz doktor önlüğü ilk zamanlar kullanılmıyordu. Özellikle laboratuvar önlüğü olarak bilinen bu araç, yıllar içinde kullanılmaya başlanmış ve kabül görmüştür. Doktorlar 1800?lü yılların sonuna kadar siyah önlükler kullanmışlardır. Bunun amacı ise siyah rengin kanı göstermiyor olması ve kan tutan hastaların doktorlara daha az sorun yaratmasıdır. Fakat, yıllar geçtikçe siyah önlüklere bulaşan kanın fark edilmemesi dolayısıyla mikrobik hastalıkların bu sayede yaygınlaşıyor olmasının görülmesi üzerine siyah önlükten vazgeçilmiştir. Von Bergmann leke ve kanı göstermeyen siyah renkli önlükleri bırakarak yerine doktor, hemşire ve hastane görevlilerinin hergün yeni yıkanmış beyaz önlükleri giymelerini sağlamıştır. Günümüzde doktorlar steril olması amacıyla hastanede beyaz önlük tercih etmektedirler.